Welke rol heeft de darmmicrobiota op onze gezondheid?

Samenvatting
Een gevarieerde voeding levert voldoende nutriënten aan om ons lichaam correct te laten functioneren. Onze voedingsgewoonten kunnen onze levensstijl en gezondheid beïnvloeden.

Het verband tussen gezondheid en het spijsverteringsstelsel houdt de medische en wetenschappelijke wereld al eeuwenlang in de ban[1]. Uit verschillende studies is gebleken dat de gezondheid van ons spijsverteringsstelsel nauw samenhangt met een aantal vitale functies, zoals de spijsvertering zelf, het immuunsysteem, het metabolisme en het zenuwstelsel. Wanneer ons spijsverteringsstelsel niet goed werkt, kan dit gevolgen hebben voor onze gezondheid. Verschillende spijsverteringsstoornissen en chronische aandoeningen, zoals diabetes type 2, obesitas en hart- en vaatziekten, worden in verband gebracht met slechte eetgewoonten.

 

[1] 2013 - J Anc Dis Prev Rem - Gogineni

 

Een uniek microbioom

Het spijsverteringsstelsel bevat meer dan 10.000 miljard bacteriën, die samen het ecosysteem van ons darmstelsel vormen[1]. Deze bacteriën, die deel uitmaken van het darmmicrobioom, leven in symbiose met het menselijk lichaam en helpen het zo gezond te houden. De samenstelling van ons microbioom is voor een groot deel erfelijk bepaald, maar kan wel beïnvloed worden door wat we eten. We kunnen ons dus afvragen wat de link is tussen onze voeding en de micro-organismen die ons microbioom vormen.

Voeding is een van de sterkste bondgenoten als het om de gezondheid van ons microbioom gaat. De enorme hoeveelheid verschillende bacteriën waaruit het bestaat, maakt dat iedereen een eigen, uniek microbioom heeft. En hoe groter de verscheidenheid, hoe beter. Het microbioom levert een belangrijke bijdrage aan onze gezondheid. Om de kwaliteit ervan te verbeteren, moet men rekening houden met verschillende factoren. Zo moeten we gezond eten, voldoende slapen, onze stress onder controle houden, voldoende bewegen en overmatig medicijngebruik vermijden. Onze huidige levensstijl heeft een impact op de gezondheid van onze darmen. Een gevarieerd voedingspatroon is dan ook een goede manier om zorg te dragen voor je darmen.

 

De voeding van het microbioom

Het darmmicrobioom is niet gelijk verspreid over het spijsverteringstelsel. De meeste bacteriën bevinden zich in de dikke darm, aan het einde van het verteringsstelsel dus, en ook de concentratie is er het grootst. Macronutriënten (eiwitten, koolhydraten en vetten) en micronutriënten worden als eerste verteerd. Niet-verteerbare resten, zoals plantaardige vliesjes, komen in de dikke darm terecht, waar het grootste deel van het microbioom zich bevindt. De bacteriën vormen als het ware een extra schakel tussen ons en bepaalde bestanddelen die we niet kunnen verteren, zoals fermenteerbare plantaardige vezels. De bacteriën voeden zich met die bestanddelen en gebruiken ze als voornaamste energiebron.

              Vezels vormen een essentieel onderdeel van een gevarieerde en evenwichtige voeding. Het zijn niet-verteerbare koolhydraten die we in fruit, groenten en granen vinden. Door verschillende plantaardige voedingsmiddelen op het menu te zetten, krijg je meer verschillende soorten vezels binnen. Zo creëer je een microbioom met een rijke diversiteit.

 

Vezels bij de Belgische bevolking

Eet jij eigenlijk wel genoeg vezels? De Hoge Gezondheidsraad adviseert volwassenen om dagelijks 25 gram of meer vezels te eten voor een goede darmwerking. Voor de preventie van hart- en vaatziekten of diabetes type 2 wordt een inname van 30 gram vezels per dag aanbevolen[2].

Uit de Belgische nationale voedselconsumptiepeiling (2014) bleek dat de gebruikelijke inname van voedingsvezels 18 gram per dag bedraagt, wat beduidend lager is dan de aanbevolen hoeveelheid. Slechts 16 % van de Belgische bevolking (3-64 jaar) haalt zijn leeftijdsspecifieke norm[3].

 

[1] Sender et al. 2016, Doré et al., 2017 / Li et al., 2014

[2] Hoge Gezondheidsraad. Voedingsaanbevelingen voor België, 2016.

[3] WIV, Belgische nationale voedselconsumptiepeiling, 2014-2015

Conclusie

Tot slot geniet je dankzij een gevarieerd eetpatroon van een bredere waaier aan voedingsmiddelen en hou je jezelf én je microbioom gezond.