Trends inzake lengte en BMI bij kinderen en jongeren op schoolgaande leeftijd wereldwijd

Samenvatting
Dit jaar werd het European and International Congress on Obesity, ECOICO 2020, een 100 % virtuele editie. Het evenement vond plaats van 1 tot 4 september. De drie organiserende instanties – de ASOI, de EASO en de WOF – kozen voor deze formule in het licht van de SARS-COV2-epidemie. Ondanks de nieuwe aanpak bleef de kwaliteit van het geplande expertenpanel overeind. De openingslezing belichtte de evolutie in de lengte en de BMI bij jongeren op schoolgaande leeftijd. La session inaugurale traitait de l’évolution des tendances en matière de taille et d’IMC chez les adolescents en âge scolaire.

De Body Mass Index of BMI hangt af van het lichaamsgewicht, maar ook van de lengte van personen. Wat opvalt, is dat de lengte en het lichaamsgewicht bij 5- tot 19-jarigen niet gelijkmatig evolueren in de verschillende landen en er sterke verschillen optreden. Europa, en zo ook België, staat er nog relatief goed voor wat de BMI betreft.

 

Om de trends in de evolutie van lengte en BMI bij kinderen en jongeren op schoolgaande leeftijd in kaart te brengen, werden epidemiologische gegevens van 1985 tot 2019 met elkaar vergeleken en geanalyseerd. (Daarvoor werden gegevens gebruikt van het NCD-RiscC-netwerk[1], dat over de grootste databank met gegevens over niet-overdraagbare aandoeningen beschikt, afkomstig uit meer dan 2700 studies gevoerd in 190 landen en met ongeveer 65 miljoen deelnemers van 5 tot 19 jaar.)

 

Lengte en BMI: opmerkelijke verschillen tussen de landen

We merken wereldwijd aanzienlijke verschillen op in lichaamslengte bij 19-jarigen, tot wel 20 cm. In Europa, Rusland en Canada zijn 19-jarige meisjes het grootst, met de Nederlandse meisjes op kop. Ter vergelijking: Chinese 19-jarige meisjes zijn gemiddeld even groot als 14-jarige meisjes in Nederland. De Guatemalteekse meisjes zijn evenwel het kleinst.

In China valt overigens een evolutie op te merken, met een sterke toename in lengte sinds 1985.

Wereldwijd valt ook een beperkte evolutie in lengte op in de landen waar die lengte laag ligt, terwijl de evolutie zich sterker aftekent in landen met een opkomende economie, zoals China en Zuid-Korea.

 

Naast de lichaamslengte verschilt ook de BMI bij 5- tot 19-jarigen sterk tussen de landen onderling, met 10 kg/m2 verschil tussen de hoogste en de laagste BMI.

Bij jongens van 19 jaar werden in 2019 de hoogste BMI's gemeten in de VS, Australië en Canada. De BMI bij Europese jongens van diezelfde leeftijd kan als mediaan worden beschouwd, terwijl de laagste BMI's worden opgetekend in Sub-Saharaans Afrika en Bangladesh.

Een interessante vaststelling is dat de lengte van de personen in sommige landen sterk toeneemt in verhouding tot hun lichaamsgewicht, terwijl in andere landen – zoals de VS en Nieuw-Zeeland – het tegendeel geldt.

Zo stellen we in bepaalde landen een gezonde evolutie vast in de antropometrische waarden van de afgelopen 3,5 decennia, terwijl in landen als de VS en Nieuw-Zeeland een dergelijke positieve evolutie uitblijft.

 

En hoe staat België ervoor?

Uit de recentste gezondheidsenquête (2018)[1] blijkt dat bijna 1 op de 5 jongeren (19 %) met overgewicht kampt, en dat 5,8 % van de jongeren aan obesitas lijdt. Het percentage jongeren met overgewicht (19 %) lag in 2018 opmerkelijk hoger dan in 1997[2] (13,6 %), toen de eerste gezondheidsenquête werd gevoerd. Het verschil tussen de tussenliggende jaren is evenwel niet significant. De prevalentie van obesitas was in 2018 (5,8 %) niet significant verschillend van de voorgaande jaren.


 

 

Percentage kinderen van 2 tot 17 jaar met a) overgewicht en b) obesitas, per jaar en per gewest, Gezondheidsenquête, België 2018


 


[1] Risicofactoren voor niet-overdraagbare aandoeningen en weergave van de gegevens: www.ncdrisc.org

[2] F. Berete, S. Drieskens, J. Van der Heyden, S. Demarest, R. Charafeddine, L. Gisle, F. Renard, A. Scohy, L. Hermans, E. Braekman. Gezondheidsenquête 2018: Gebruik van gezondheidsdiensten. Samenvatting van de resultaten. Brussel, België: Sciensano; Depotnummer: D/2020/14.440/30. Online beschikbaar: www.gezondheidsenquete.be

[3] De gezondheid van de Belgische bevolking. Enquête afgenomen door middel van rechtstreekse bevraging, België, 1997 Afdeling Epidemiologie, 1998, Brussel, Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid, Demarest S, Leurquin P, Tafforeau J, Tellier V, Van der Heyden J, Van Oyen H.

 


 

 

Conclusie

A partir des données disponibles, la comparaison des chiffres d’évolution des tailles et BMI de par le monde et au travers du temps, tend à démontrer que ces évolutions sont partiellement fonction du niveau de développement des régions du monde. La taille évolue positivement en fonction des conditions économiques favorables et le poids, donc l’IMC, est davantage impacté négativement.