Darmmicrobiota en de darm-brein-as helpen het mechanisme achter obesitas beter te begrijpen

Samenvatting
Er zijn steeds meer aanwijzingen dat een ontsteking in verband staat met zowel obesitas als neuropsychiatrische symptomen. Tijdens een sessie op het European and International Congress on Obesity 2020, gewijd aan de darm-brein-as, lieten wetenschappers zien hoe bepaalde bacteriën in het darmmicrobioom het verband tussen ontsteking en neuropsychiatrische symptomen kunnen moduleren.

Harriet Schellekens (Ierland), John Cryan (Ierland)

 

Staan metabole gezondheid, geestelijk welzijn en microbiota met elkaar in verband? Dat is althans wat recent onderzoek doet vermoeden. Ook op het European and International Congress on Obesity 2020 werd tijdens de sessie ‘The Microbiota-Gut-Brain Axis in Obesity’ op dit verband gewezen. De relatie tussen obesitas en depressie blijkt des te sterker te zijn in geval van ernstige obesitas. Aangezien obesitas wordt gekenmerkt door een ontstekingstoestand schrijft één denkpiste het verband tussen obesitas en depressie toe aan deze kenmerkende ontsteking. Zo wordt ernstige obesitas gelinkt aan een depressiescore (die de intensiteit van de depressie meet) die hoger is dan bij overgewicht of obesitas klasse 1. Ook andere neuropsychiatrische ziekten worden geassocieerd met obesitas volgens dezelfde gradiënt.

Het is bekend dat obesitas gepaard gaat met veel stofwisselingsstoornissen (met onder meer gevolgen voor de cholesterol- en bloedsuikerspiegels). De onderzoekers stellen echter vast dat de relatie tussen ontsteking en neuropsychiatrische symptomen niet wordt beïnvloed door deze metabole stoornissen, wat dus zou wijzen op een causaal verband.

Intestinale microbiota centraal in het mechanisme

Er worden verschillende mechanismen naar voren geschoven om het verband te verklaren tussen de ontsteking en lichamelijke en mentale veranderingen. De ontsteking verandert met name het metabolisme van de neurotransmitters in de hersenen. Zo ziet tryptofaan, een serotonineprecursor waarvan bekend is dat zijn activiteit in de hersenen een invloed heeft op depressies, zijn transformatie in serotonine verminderen. Onderzoek toont aan dat bij een ontstekingstoestand de afbraak van tryptofaan tot kynureenzuur en chinolinezuur toeneemt, ten nadele van serotonine. Kortom, een ontsteking vermindert de productie van serotonine, wat de neuropsychiatrische symptomen goed kan verklaren.

Onderzoekers hebben eveneens ontdekt dat het metabolisme van tryptofaan ook kan worden gemoduleerd door de darmmicrobiota, wat de band tussen de darmen en de hersenen, bekend als de darm-brein-as, versterkt. Specifieke bacteriën blijken inderdaad in staat om tryptofaan af te breken tot pyruvaat, en deze stofwisselingsroute wordt geassocieerd met de ontwikkeling van neuropsychiatrische symptomen.

Conclusie

Dit onderzoek toont dus aan dat de ontsteking het metabolisme van tryptofaan verandert, wat gepaard gaat met neuropsychiatrische symptomen. Gewichtsverlies en lichaamsbeweging, evenals farmacologische middelen kunnen helpen bij het verminderen van ontstekingen en daarmee bij het verminderen van neuropsychiatrische symptomen.