Bronnen van eiwit in de voeding

Samenvatting
Eiwitten zijn macromolecules uit de voeding waarvan een dagelijkse inname noodzakelijk is voor het lichaam. De aminozuren waaruit ze bestaan worden op verschillende manieren door het lichaam gebruikt om zijn structuur in stand te houden en te vernieuwen. Er bestaan veel verschillende dierlijke en plantaardige eiwitbronnen, welke niet altijd gelijkswaardig zijn.

Eiwitten spelen een essentiële rol in het lichaam. Ze hebben een structurele functie, dragen bij tot de vernieuwing van cellen en vele andere fysiologische processen. Ze vormen ook een bron van energie wanneer nodig.

Eiwitten bestaan uit aminozuren. Er bestaan 20 verschillende aminozuren, waarvan 9 de essentieel, of noodzakelijk zijn, omdat ons lichaam die niet zelf kan aanmaken. We moeten ze dus uit onze voeding halen.

Voor een evenwichtige voeding dient de totale eiwitinname tussen 10 en 15% van de totale dagelijkse energie-inname(TDI)[1] te liggen. De individuele behoefte verschilt naargelang het profiel en is afhankelijk van het lichaamsgewicht en het niveau van fysieke activiteit.   

 

Niet alle voedselbronnen van eiwitten zijn gelijkwaardig

De kwaliteit van de eiwitten die door de voeding worden geleverd wordt beoordeeld aan de hand van twee criteria. Enerzijds de aard van de aminozuren waaruit ze bestaan en die ze dus het lichaam bieden, en bijzonder hun vermogen om de behoeften aan essentiële aminozuren te dekken. Anderzijds, hun verteerbaarheid, namelijk de hoeveelheid ingenomen eiwitten die vastgehouden en beschikbaar zijn na inname en opname in het lichaam.

Afhankelijk van de voedselbron varieert het eiwitprofiel: sommige eiwitten zijn compleet en bieden alle 9 essentiële aminozuren. Dat geldt voor alle dierlijke bronnen, die in evenwichtige proporties alle noodzakelijke aminozuren voor het lichaam leveren. 

Met uitzondering van sojaeiwit, hebben de meeste andere plantaardige eiwitten een limiterend gehalte aan bepaalde aminozuren: lysine voor graansoorten en zwavelhoudende aminozuren voor peulvruchten. Door het combineren en variëren van deze plantaardige bronnen, kan men dus voldoen aan de aanbeveling voor alle essentiële aminozuren.

 

Het variëren van eiwitbronnen draagt bij aan een gezonde en gevarieerde voeding,  terwijl de impact op het milieu wordt verminderd

Er is steeds meer belangstelling voor flexitarische eetpatronen, die worden geassocieerd met vele voordelen voor zowel de planeet als de gezondheid. Ze bestaan hoofdzakelijk uit plantaardige eiwitbronnen maar sluiten dierlijke eiwitten niet uit. Een verslag van de FAO en WHO is van mening dat het aannemen van een flexitarisch dieet de uitstoot van broeikasgassen met ongeveer 50% zou verminderen[2].

 

Bekijk onze infografiek om meer te weten over het flexitarisch dieet


[1] Conseil supérieur de la santé, recommandations nutritionnelles pour la Belgique, 2016

[2] FAO & WHO. Sustainable healthy diets guidelines principles.