Zuivel: rijk aan voedingsstoffen, betaalbaar en lekker

Samenvatting
Om de duurzaamheid van onze voeding voor de volgende generaties te garanderen zijn levensmiddelen nodig die veel voedingsstoffen bevatten, betaalbaar en cultureel verantwoord zijn en de natuurlijke hulpbronnen en het milieu respecteren.

Melk, yoghurt en andere zuivelproducten beantwoorden aan veel van deze behoeften.

Bij het beoordelen van de duurzaamheid van levensmiddelen en voedingspatronen moet rekening gehouden worden met de voedingswaarde, de economie, de maatschappij en het milieu. Soms komen deze elementen in conflict met elkaar en moeten compromissen gesloten worden, aldus de auteur van deze studie. Wat bijvoorbeeld het beste is voor de gezondheid, is daarom niet noodzakelijk ook het beste voor het milieu en vice versa.

De auteur legt aan de hand van verschillende duurzaamheidscijfers uit welke voedingsmiddelen en voedingspatronen de meeste voordelen bieden.

Zuivelproducten bevatten veel voedingsstoffen met een lage energiedichtheid

Voedingsmiddelen met een hoge energiedichtheid bevatten meer calorieën dan voedingsstoffen, terwijl voeding met een lage energiedichtheid meer voedingsstoffen dan calorieën bevat. Het gaat meer bepaald om eiwitten, vezels, vitamines (A, C en E), calcium, ijzer, kalium en magnesium. Verzadigde vetten, toegevoegde suikers en natrium zijn nutriënten die beter beperkt blijven. De status van verzadigde vetten is echter niet zeker. Uit recente studies zou immers blijken dat bepaalde verzadigde vetzuren het risico op hartaandoeningen en beroertes niet beïnvloeden.

Bij voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong is de verhouding eiwitten/calorieën (eiwitdichtheid) hoger dan bij voeding van plantaardige oorsprong.

Melk en zuivelproducten zoals yoghurt bevatten relatief meer voedingsstoffen – vooral eiwitten en calcium – dan calorieën. Melkproducten zijn een belangrijke bron van micronutriënten zoals calcium, fosfor, magnesium, zink, jodium, kalium en vitamines A, D, B2 en B12. Melk en yoghurt met een laag vetgehalte hebben een bijzonder hoge voedingsdichtheid. Kaas, nochtans rijk aan eiwitten en calcium, heeft een lagere voedingsdichtheid door het hoge gehalte aan natrium en verzadigde vetten.

Zuivelproducten zijn goedkoper en beter geaccepteerd dan vlees

Voedzame én goedkope levensmiddelen vinden is een hele uitdaging. Voeding met veel voedingsstoffen (zoals vlees, gevogelte, vis en zuivelproducten) is doorgaans duurder dan voeding met een hoge energiedichtheid (zoals graanrepen, gebak, chocolade, vetten en olie).

Melk en zuivelproducten zijn goedkoper dan vlees, gevogelte en vis. Ze bevatten hoogwaardige eiwitten en voldoen bovendien goedkoper aan de calciumbehoefte dan alle andere voedingsgroepen.

Voedingspatronen evolueren wereldwijd van plantaardige naar dierlijke eiwitten. Traditie, religie en cultuur kunnen de voedselkeuzes beïnvloeden, zeker wat betreft de eiwitbronnen. In sommige landen worden melk en zuivelproducten boven vlees verkozen als eiwitbron.

De moderne melkveehouderij wil de ecologische voetafdruk verkleinen

Door de productie, distributie en bewaring van voedsel komen broeikasgassen vrij. Plantaardige voedingsmiddelen hebben een lagere impact op het milieu dan dierlijke voedingsmiddelen (op basis van het gewicht per eenheid), maar dat voordeel wordt tenietgedaan door de lagere voedingsdichtheid.

Conclusie

De impact van de melkveehouderij op het milieu moet afgewogen worden tegen de hoge voedingsstoffendichtheid van melk, yoghurt en kaas in vergelijking met plantaardige voedingsmiddelen, besluit de auteur.